Gatunki pieniądza na ziemiach polskich – gatunki pieniądza okresu kruszcowego obowiązujące na terytorium: państwa pierwszych Piastów (966–1138), księstw okresu rozbicia dzielnicowego, zjednoczonego Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego, I Rzeczypospolitej, ziemiach odebranych I Rzeczypospolitej w wyniku rozbiorów.

Historię pieniądza na ziemiach polskich można podzielić na dwie, częściowo pokrywające się, epoki: gatunkową, kiedy systemy monetarne były definiowane poprzez gatunki monet, których wartość określał wykorzystany do ich bicia, wg przyjętej stopy menniczej, kruszec, nominałową, w której emitent decyduje o wartości jednostki monetarnej oraz nominałach (wielokrotnościach) będących w użyciu.

Do przejścia z jednej epoki do drugiej znacząco przyczynił się rozwój pieniądza papierowego. System kruszcowy załamał się w okresie I wojny światowej. Po jej zakończeniu próbowano go odbudować, ale do wprowadzenia pełnowartościowych monet złotych jednak nie doszło. Na świecie całkowita rezygnacja ze złotego pieniądza zaczęła się w latach 30. XX w.