Oczyszczacz powietrza – urządzenie, które usuwa zanieczyszczenia z powietrza w pomieszczeniu w celu poprawy jakości powietrza. Urządzenia te są powszechnie sprzedawane jako korzystne dla alergików i astmatyków oraz do zmniejszania lub eliminowania wtórnego dymu tytoniowego. Komercyjne oczyszczacze powietrza są wytwarzane jako małe samodzielne jednostki lub większe jednostki, które można przymocować do centrali wentylacyjnej (AHU) lub do jednostki HVAC w przemyśle medycznym, przemysłowym i handlowym. Oczyszczacze powietrza mogą być również stosowane w przemyśle do usuwania zanieczyszczeń z powietrza przed rozpoczęciem procesu. Zazwyczaj stosuje się do tego adsorbery zmiennociśnieniowe lub inne techniki adsorpcyjne.
Historia W 1830 r. Charles Anthony Deane otrzymał patent na urządzenie, które składało się z miedzianego hełmu, przymocowanego do ubrania z elastycznym kołnierzem. Długi skórzany wąż w tylnej części hełmu służył do dostarczania powietrza, przy czym w oryginalnej koncepcji powietrze pompowane było za pomocą podwójnych mieszków. Inna, krótka rura pozwalała na odprowadzanie wydychanego powietrza. Ubranie miało być wykonane ze skóry lub nieprzepuszczającego powietrza materiału oraz zabezpieczone taśmami.