Biblioteka Horyniecka – powstała w XIX wieku biblioteka prywatna, której zbiory od 1925 współtworzyły zasób Biblioteki Narodowej. thumb|240px|Pałac w Horyńcu-Zdroju Ponińskich Twórcami tej jednej z największych bibliotek prywatnych na terenie Galicji byli książęta Ponińscy herbu Łodzia. W posiadanie Horyńca weszli poprzez ożenek księcia Aleksandra Ponińskiego (1766–1824), z dziedziczką tej miejscowości Zofią Poletyło. Podwaliny późniejszej biblioteki stworzył syn Aleksandra - książę Leander Piotr (1800-1865), który we wzniesionym przez siebie budynku teatru w którym do 1892 odbywały się przedstawienia amatorskie teatru rodzinnego rozpoczął gromadzenie druków i rękopisów sztuk tam grywanych. Księgozbiór ten znacznie poszerzył jego następca Ludwik Nikodem (1827-1893) m.in. o literaturę dramatyczną oraz powieści, a także komplety ówczesnych czasopism i druków urzędowych. Właściwym jednak twórcą Biblioteki Horynieckiej stał się książę Aleksander (1856–1915). Ulegając tradycji rodzinnej, a zwłaszcza ojca, dążył przez lata całe do rozbudowy biblioteki pałacowej i przekształcenia jej w placówkę naukową dysponującą zbiorami z różnych dziedzin wiedzy. Skupywał książki w antykwariatach Krakowa, Lwowa, Triestu i Wiednia. Uczestniczył także w aukcjach i licytacjach. Tą drogą nabył m.in.