Wkrótce jednak po ich wycofaniu się i rozpoczęciu odbudowy miasta Wrocławia, w obliczu grożących wciąż kolejnych najazdów, zdecydowano się na inwestycję w postaci fosy miejskiej i fortyfikacji, najpierw w postaci suchego rowu otaczającego wał budowany z ziemi pochodzącej z wykopu i zwieńczony palisadą. Prace te podjęto najprawdopodobniej jeszcze w latach 40. XIII stulecia. Wał ten później rozebrano i na jego miejscu zbudowano fortyfikacje murowane.

Naturalną przeszkodą wodną od północy miasta była rzeka Odra, a na wschodzie – Biała Oława. Wody tej ostatniej wykorzystano do wypełnienia wykopanej w II połowie XIII wieku fosy miejskiej nazwanej „Czarną Oławą”, otaczającej miasto półkolem od południa i zachodu. Ostateczne napełnienie jej wodą nastąpiło w roku 1291.