W połowie XIII wieku na północno-zachodnim skraju lewobrzeżnego civitatis (w okolicach dzisiejszych budynków Uniwersytetu Wrocławskiego) i na północ od wskazanego przywilejem lokacyjnym obszaru (w strefie pozostającej własnością księcia), przy północnej linii fortyfikacji miejskich, powstał dwór książęcy (drugi, oprócz tego na Ostrowie Tumskim). Objęła go w posiadanie wdowa po Henryku Pobożnym, Anna Przemyślidka, i rezydowała w nim aż do śmierci w 1265. Był on też siedzibą kolejnych książąt śląskich. W XIV wieku Karol IV Luksemburski przekształcił go w zamek – tzw. zamek cesarski. Dwór ten i zamek nie przetrwał do czasów dzisiejszych, w kolejnych stuleciach jego poszczególne części był rozbierane, a na tym miejscu powstał dzisiejszy gmach główny Uniwersytetu oraz uniwersytecki kościół im. Jezus. Pozostałości po nim to zakrystia tego kościoła i tzw. Brama Cesarska.
Wobec szybkiego rozwoju średniowiecznego Wrocławia i stopniowego zagospodarowania międzymurza pierwszych fortyfikacji miejskich już pod koniec XIII wieku (w 1299) podjęte zostały prace nad znaczącym powiększeniem obszaru chronionego tymi umocnieniami.