Kopalnia Beata (niem. Beate Grube) – kopalnia węgla kamiennego, funkcjonująca w latach 1801–1880 roku, w obecnej katowickiej dzielnicy Brynów-Osiedle Zgrzebnioka, w rejonie górnej (południowej) części obecnego Parku Kościuszki.
Historia Już z końcem XVIII w. w rejonie tzw. wzgórza Beaty w Brynowie doraźnie wydobywano węgiel z płytko zalegających lub wprost wychodzących na powierzchnię pokładów. W 1801 r. ówczesny właściciel dóbr rycerskich Katowice-Bogucice, Ferdinand Kaulhaas (lub KoulhaasJerzy Jaros: Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich, wyd. II poprawione i zaktualizowane, Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, , s. 27.), uruchomił tu pierwszą kopalnię nazwaną „Beata” (niem. Beate Grube; nadanie pola z dnia 2 marca 1801 r.). Pierwszy plan sytuacyjny kopalni powstał w lipcu 1804 r.Jędrzej Lipski, Przemysław Miśkiewicz: Kopalnia Wujek, dawniej obszar górniczy Oheim, w: slaskie.naszemiasto.pl, 15 grudnia 2006 . Węgiel wydobywano wówczas z szeregu płytkich (do 25 m głębokości) szybików. Konieczność wywozu urobku wymusiła budowę drogi – dzisiejszej ul. Kościuszki.