Anatolij Pawłowicz Szapiro (ros. Анатолий Павлович Шапиро, ukr. Анатолій Павлович Шапіро, ur. w Konstantynohradzie (obecnie Krasnohrad w obwodzie połtawskim), zm. 8 października 2005 w Nowym Jorku) – żydowski żołnierz Armii Czerwonej, major, dowódca batalionu, który 27 stycznia 1945 jako pierwszy otworzył bramę niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, uhonorowany pośmiertnie tytułem Bohatera Ukrainy w 2006Biogram Anatolija Szapiro w języku ukraińskim..

Życiorys Ukończył szkołę średnią, a w 1934 Instytut Inżynieryjno-Pedagogiczny w Zaporożu i uzyskał dyplom inżyniera technologa. W 1935 został powołany do Armii Czerwonej, ukończył roczny kurs oficerski w batalionie radiowym Charkowskiego Okręgu Wojskowego i otrzymał stopień młodszego porucznika. Po demobilizacji pracował na Zaporożu i w obwodzie dniepropietrowskim, w październiku 1941 ochotniczo zgłosił się do armii i został skierowany na front w stopniu porucznika, walcząc m.in. w rejonie Mineralnych Wód jako dowódca plutonu zwiadu w 76 Brygadzie Piechoty Morskiej. Później został zastępcą dowódcy i następnie dowódcą batalionu piechoty, biorąc udział w walkach na Północnym Kaukazie i na Kubaniu, w wyzwalaniu Tuapse i Rostowa nad Donem. Walczył w rejonie Taganrogu, nad rzeką Mius i w bitwie na łuku kurskim, w walce pod Prochorowką został ranny i trafił do szpitala.