System monetarny Reformy systemu monetarnego rozpoczął Stefan Batory od wydania 24 kwietnia 1578 r. nowej ordynacji menniczej, zapowiadającej między innymi wykorzystanie olkuskich złóż srebra. Wycofano również z obiegu monety wybite po śmierci Zygmunta II Augusta.
Ostateczny kształt systemu monetarnego ustaliła ordynacja mennicza wydana 5 stycznia 1580 r., zwana później „Stefanowską”, o polsko-litewskiej unii monetarnej. Mennicy pruskiej ani inflanckiej nie przewidywano. Sprawy mennicze król powierzył podskarbim:
koronnemu – Jakubowi Rokossowskiemu i litewskiemu – Wawrzyńcowi Woynie,
których urzędy zostały przy okazji zdefiniowane jako połączenie funkcji zarządców i dzierżawców mennic. Dokument nakazywał w obu państwach wybijanie monety jednolitej formy z Orłem i Pogonią: talarów (Thaleros), półtalarów (medios Thaleros), szóstaków (grossos sex grossorum), trojaków (grossos triplicatos), groszy (grossos simplices), półgroszy (grossos medios), szelągów (solidos), kwartników (ternarios), denarów (monetam minutam)
wedle potrzeby. Dopuszczone były też dwudenary.