Takiego wydobywania z niepamięci wymagało zdaniem artysty nie tylko to, co ginęło w wyniku historycznych katastrof, ale też teraźniejszość, poddawana nieustannej ideologicznej obróbce,” jak pisze Matuszkiewicz. Konsekwencją tych zainteresowań było także podjęcie przez Makarewicza pracy w Ośrodku Dokumentacji Sztuki (zob. Praca zawodowa i organizacyjna), a po jego zamknięciu w 1973 r. kontynuował pracę dokumentacyjną za pomocą licznych tekstów o sztuce (zob. Działalność krytyczna, naukowa i popularyzatorska).
W 1969 r. artysta zaprezentował Cybernetyczny Układ Sterujący, na który składały się lampa połączona z kałamarzem za pomocą drutu, słoiki oraz schowana w pokrowcu "pała". Praca ta w ironiczny sposób wykorzystywała motyw postępu cywilizacyjnego: "W tym absurdalnym zestawieniu: nazwy – odnoszącej się do najnowszych zdobyczy techniki, ze stertą rupieci przywołującą zgrzebną rzeczywistość PRL-u, krytyk Andrzej Kostołowski odczytał kpinę z języka propagandy, jakim posługiwały się władze". W tym samym czasie artysta zaprezentował za pomocą enigmatycznych plansz i wykresów Formułę X – konceptualną pracę umożliwiającą rozmaite formy realizacji, np. w postaci projekcji filmowej, koncertu na skrzypce, pudła czy kija i dyrygenta. mały|lewo|Z. Makarewicz, Zdjęcie, 1970;