Pojęcie to oznacza uprawnienie do władczego występowania i stosownego postępowania wobec wszystkich osób i rzeczy znajdujących się na obszarze gminy.

Drugim władztwem jest władztwo personalne, które wyraża się w prawie samodzielnego wyboru, mianowania, awansowania i zwalniania gminnych urzędników i pracowników (z punktu widzenia prawa urzędniczego gminy pełnią funkcję pracodawcy, a więc ponoszą również obowiązek wypłacania wynagrodzeń urzędnikom i pracownikom gminnym).

Władztwo organizacyjne oznacza prawo regulowania na własną odpowiedzialność organizacji wewnętrznej i podziału zadań oraz tworzenia urzędów i wydziałów (np. wydziałów ochrony środowiska, referatów kultury, powoływania pełnomocników ds. migracji, szefów turystyki itd.).

Władztwo prawne oznacza kompetencję do ustanawiania prawa w zakresie wszystkich spraw dotyczących zadań własnych (akty prawa miejscowego), art. 23 ustawy gminnej Bawarii;