Teoria języków programowania (ang. programming language theory, PLT) – dziedzina informatyki teoretycznej zajmująca się analizą, charakteryzacją, klasyfikacją, projektowaniem i wdrażaniem języków programowania. Ważniejszymi obszarami PLT są semantyki formalne (ang. formal semantics), teoria typów (ang. type theory), metaprogramowanie, konstrukcja kompilatorów. PLT jest związana także z językoznawstwem, matematyką i kognitywistyką.
Historia Historia teorii języków programowania poprzedza rozwój samych języków programowania. Rachunek lambda, opracowany przez Alonzo Church i Stephena Cole Kleene w latach 30. XX wieku, jest uważany przez niektórych za pierwszy na świecie język programowania, mimo że miał on służyć jedynie modelowaniu obliczeń matematycznych, a nie programistom do opisywania algorytmów w systemach informatycznych.