Partycypacja filozoficzna (gr. [métheksis] – wspólnie mieć, od μετα [metá] – wspólnie, razem, między; εξειν [échein] – mieć, posiadać; łac. participatio od: pars – część; capere – brać) to pojęcie filozoficzne czy metafizyczne, określające charakter relacji zachodzącej między dwiema rzeczami, przy czym jeden człon relacji ma się do drugiego tak, jak część do całościZob.Zofia J. Zdybicka, Partycypacja.. Termin został ustanowiony przez Platona, by określić relację istniejącą między światem idei a światem materialnym. Obok pojęcia aktu istnienia pojęcie partycypacji jest największym osiągnięciem filozoficznym Św. Tomasza z Akwinu.

Partycypacja u Platona Platon wyróżnił dwa światy rzeczywistości: a) Świat idei – jako „rzeczywista rzeczywistość”, posiadająca bytowość w sensie pełnym (οντοσ ον [ontos on]), tożsame w sobie, wieczne (nie powstają i nie giną), samoistne („to, co zawsze trwa, nie zna urodzin”Platon, Tim., 27 D 5.. Idee są poznawalne na mocy intuicji intelektualnej (νοεςισ [nóesis]), są przedmiotem oglądu i kontemplacji, stanowią pierwotną rzeczywistość. b) Świat rzeczy materialnych, a więc tego, co cielesne, zmienne, mnogie, przemijające, poznawalne zmysłowo (δοξα [ doksa]).