Stanisław Barański (ur. 1859 w MaczkachWedług Lidii Ciołkoszowej w Sławkowie, w pow. okuskim, zm. 30 czerwca 1891 w Paryżu) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, więzień Cytadeli, przywódca Gminy Narodowo-Socjalistycznej w Paryżu.
Życiorys Syn Piotra – urzędnika kolejowego, i Pauliny. Uczył się w III Gimnazjum w Warszawie, gdzie założył kilka kółek socjalistycznych kółek samokształceniowychAdam Próchnik, Leon Wasilewski, Barański Stanisław (1859-1891), Polski Słownik Biograficzny, t. 1, Kraków 1935, s. 289-290. Za swoją działalność w 1879 wyrzucony ze szkoły, a następnie w trybie administracyjnym skazany za agitację socjalistyczną z trzy miesięcy twierdzyLidia Ciołkoszowa, Zapomniany pionier, „Lewy Nurt”, zeszyt 1, lato 1966, Lewicowo.pl - wersja elektroniczna. Po wyjściu z więzienia przez rok żył pod nadzorem policji. Jako ekstern w 1881 zdał maturę, po czym rozpoczął studia medyczny na Uniwersytecie Warszawskim. W tym czasie nawiązał kontakt z I „Proletariatem”. W 1883 jako jeden z przywódców studentów w czasie tzw. aputichtinady został wyrzucony z wilczym biletem z uniwersytetu. Następnie aresztowano go i osadzono najpierw przez sześć miesięcy na warszawskiej Cytadeli, a następnie na sześć tygodni w więzieniu „Kriesty” w Petersburgu.