Instrument ma cztery struny, strojone w kwintach: C G d a . Partie wiolonczeli zapisywane są współcześnie w kluczu basowym, tenorowym oraz wiolinowym. mały|Dźwięki wydawane przez cztery struny wiolonczeli

Barokowa odmiana wiolonczeli piccolo ma 5 strun (C, G, d, a, e') oraz rozmiar (długość pudła) 69 cm.

Współcześnie na wiolonczeli gra się na siedząco, obejmując kolanami pudło rezonansowe, wpierając ją o ziemię nóżką. Gryf, wznoszący się niemal pionowo w górę, znajduje się na wysokości przedramienia i ramienia. Instrument wchodzi m.in. w skład kwartetu smyczkowego, orkiestry kameralnej i symfonicznej, a ponadto jest ważnym instrumentem solowym.

Historia wiolonczeli thumb|Luigi Boccherini, kompozytor i wirtuoz wiolonczeli (1764-7) Początki wiolonczeli sięgają II poł. XVI wieku. Podobnie jak inne instrumenty z tej rodziny, skrzypce i altówka, wiolonczela wyewoluowała z violi da braccio. Instrument tego typu został wspomniany przez Martina Agricolę w 1529 r. Pisał on o basowym instrumencie smyczkowym mającym trzy struny. W innych pismach z tego okresu mówiło się też o wersji czterostrunowej. Pierwszym znanym twórcą wiolonczel był Nicola Amati (zm.