Caponata (syc.: capunata) – sycylijskie danie, odmiana warzywnego gulaszu na bazie posiekanego smażonego bakłażana oraz gotowanej sałatki warzywnej i selera naciowego, doprawionego słodzonym octem, z kaparami w słodko-kwaśnym sosie z udziałem oliwy.
Historia Nie jest dokładnie ustalone, kiedy i skąd danie pojawiło się na Sycylii, choć prawdopodobnie jest pochodzenia arabskiego. Sycylijski znawca kulinariów, Pino Correnti uważa, że nazwa pochodzi od katalońskiego słowa caponada, co oznacza podobną potrawę z tamtego regionu i twierdzi, że po raz pierwszy pojawia się w etymologii sycylijskiej z 1709. To katalońskie słowo, które dosłownie oznacza coś związanego ze sobą jak winorośl, może również odnosić się do zagrody, w której zwierzęta są tuczone przed ubojem. Słowo capon pochodzi z wyrażenia capón de galera, czyli potrawy podobnej do gazpacho, zwykle podawanej na statkach. Alberto Denti di Pirajno, sycylijski naukowiec, lekarz i znawca gastronomii zauważył, że danie mogło powstać na pokładzie statku, jako śniadanie dla marynarzy z powodu dużej ilości octu, który działałby jako środek konserwujący. Giuseppe Coria, autor dzieła o sycylijskiej kuchni, zaproponował inną teorię: że słowo to pochodzi od łacińskiego słowa caupo (tawerna), w którym podano cauponae, czyli jedzenie dla podróżników.