Okupacja japońska Przed II wojną światową Tarakan stanowił część Holenderskich Indii Wschodnich i był ważnym ośrodkiem produkcji ropy naftowej. W 1941 r. dwa pola naftowe na wyspie produkowały 80 000 baryłek ropy miesięcznie. Zabezpieczenie pól naftowych Tarakanu było jednym z pierwszych celów Japonii podczas wojny na Pacyfiku. Siły japońskie wylądowały na wschodnim wybrzeżu wyspy 11 stycznia 1942 r. i pokonały mały holenderski garnizon w ciągu dwóch dni walk, w których zginęła połowa obrońców. Podczas gdy pola naftowe zostały skutecznie sabotowane przez Holendrów przed ich kapitulacją, japońscy inżynierowie byli w stanie szybko przywrócić je do produkcji i na początku 1944 r. każdego miesiąca wydobywano tam 350 000 baryłek.
Po holenderskiej kapitulacji 5000 rdzennych mieszkańców Tarakanu ucierpiało w wyniku japońskiej polityki okupacyjnej. Duża liczba żołnierzy stacjonujących na wyspie i wynikające z tego rekwizycje spowodowały niedobory żywności, w wyniku czego wielu cywilów cierpiało z powodu głodu i niedożywienia. Japońskie władze sprowadziły na Tarakan ok. 600 robotników przymusowych z Jawy.