Dukaizmy i dukatywy (także gramatyka postpłciowa; formy postpłciowe; rodzaj postpłciowy; rodzaj postludzki) – zbiór neutralnych płciowo form gramatycznych (wykraczający poza trzy tradycyjne rodzaje gramatyczne – męski, żeński, nijaki), stworzonych przez pisarza Jacka Dukaja na potrzeby jego powieści fantastycznonaukowej Perfekcyjna niedoskonałość. Dukaizmy znalazły zastosowanie poza powieścią, przez innych pisarzy, tłumaczy, a także przez niektóre osoby niebinarne.

Historia i popularyzacja Dukaizm powstały jako neologizmy artystyczne; stworzone przez Jacka Dukaja (i nazwane od jego nazwiska) do powieści fantastycznonaukowej Perfekcyjna niedoskonałość (2004), gdzie używają ich istoty postludzkie (phoebe) nieposiadające płci ani nawet ciała biologicznego. Ich celem jest oswojenie czytelnika z ideą istoty, której nie dotyczy kategoria płci. W momencie wydania powieści dukaizmy były określane jako najbardziej radykalny zabieg językowy Jacka Dukaja.