thumb|240px|Ukrzyżowanie polichromia, Opactwo Cystersów w Mogile, Kraków thumb|240px|Miniatura z modlitewnika króla Zygmunta Starego Stanisław Samostrzelnik, a. Stanisław z Mogiły, łac. Stanislaus Claratumbensis (ur. ok. 1480 w Krakowie, zm. 1541 tamżeÓwcześnie Mogiła.) – polski malarz, iluminator i miniaturzysta, cysters. Jego twórczość przypadająca na rozwój renesansu nawiązuje jeszcze do tradycji gotyckiej, dzięki czemu zalicza się ją do tzw. stylu miękkiego.
Życiorys Samostrzelnik pochodził z jednej z wielu rodzin mieszczańskich Krakowa o tym samym nazwisku. Wywodziło się ono z oznaczającego w dawnym języku polskim zawodu rzemieślniczego – wyrobników kusz i łuków. Stąd przypuszcza się, że Stanisław Samostrzelnik był synem Piotra i Anny, którzy mieszkali w krakowskim dworcu opata KoprzywnicyPrzypuszczenia te opiera na wnikliwej analizie źródłowej Bolesław Przybyszewski. Jednak jego teoria pozostawia dość szeroką lukę interpretacyjną, gdyż nie zdołał on określić dokładnej daty narodzin Samostrzelnika (mimo przypisania mu znanych z imion rodziców);