Jednocześnie odpowiedzialnością za pozostawienie jeńców na łasce Japończyków fałszywie obarczono amerykańskiego generała Douglasa MacArthura. Z tezami Silver nie zgadza się część australijskich autorów, w tym Paul Ham.

Tło sytuacyjne thumb|left|Schemat obozu jenieckiego w Sandakanie

W czasie wojny na Pacyfiku w pobliżu Sandakanu, stolicy brytyjskiego protektoratu Borneo Północne, funkcjonował obóz jeniecki zorganizowany przez Cesarską Armię Japońską dla wziętych do niewoli żołnierzy alianckich. Pierwszy jeniecki kontyngent, znany pod nazwą Force B, osadzono w obozie 19 lipca 1942 roku. W jego składzie znalazło się 1494 Australijczyków – żołnierzy 8 Dywizji Piechoty, których pięć miesięcy wcześniej wzięto do niewoli w Singapurze. W kwietniu 1943 roku do Sandakanu przywieziono dwie nowe grupy jeńców. W pierwszej znalazło się 776 żołnierzy. Niemal wszyscy – z wyjątkiem sześciu Australijczyków i jednego Południowoafrykańczyka – byli Brytyjczykami, żołnierzami Royal Air Force i Royal Artillery, których wzięto do niewoli na Jawie, a później osadzono w obozie jenieckim Changi w Singapurze. W drugiej grupie, znanej pod nazwą Force E, znalazło się 503 jeńców.