Izolacja ekologiczna – bariera rozrodcza zapobiegająca kojarzeniom przez różny czas rozrodu bądź inne miejsce rozrodu.
Osobniki danego gatunku zazwyczaj mniej lub bardziej swobodnie krzyżują się ze sobą, tworząc wspólną pulę genową. Jednakże w przypadku różnych, nawet blisko spokrewnionych ze sobą gatunków przepływ genów podlega ograniczeniom, zwanym barierami rozrodczymi czy też mechanizmami izolacji. Dzięki nim pule genowe różnych od siebie gatunków zachowują odrębność. Wystąpienie większych lub mniejszych barier rozrodczych jest kluczowe w powstawaniu nowych gatunków.
Bariery rozrodcze podzielić można na: bariery zapobiegające kojarzeniu izolacja ekologiczna izolacja behawioralna izolacja przez zwierzęta zapylające bariery prezygotyczne (zapobiegające powstaniu zygoty) występujące po kojarzeniu bariera mechaniczna różnice zachowań kopulacyjnych izolacja gametyczna bariery postzygotyczne (powstają zygoty mieszańcowe, ale o obniżonym dostosowaniu) zewnętrzne (stabilność ekologiczna, sterylność behawioralna) wewnętrzne (zmniejszona żywotność mieszańców, sterylność mieszańców).