Po odnalezieniu wspomnianego przekładu dwóch ostatnich ksiąg w języku armeńskim, zostaje on opublikowany w 1910 r.
Do współczesnych wydań krytycznych należą wersje: włoska, niemiecka oraz francuska (Sources Chrétiennes), jak również polska, wydawnictwa „Bernardinum” z 2018 r., z przedmową abpa Sławoja Leszka Głódzia.
Układ i treść Księga Pierwsza zawiera szeroki opis wierzeń gnostyków. Znajduje się w niej wytłumaczenie podstawowych terminów używanych przez naśladowców twórcy walentynianizmu. Do takich należą pojęcia pogrupowanej Pleromy i wchodzących w jej skład zhierarchizowanych trzydziestu Eonów, o imionach takich jak Życie (stgr. Zoe) czy Cisza (Sige). Biskup przedstawia gnostyckie przekonania o istnieniu Praojca (Bythosa) oraz innego, niedoskonałego Demiurga – niesamodzielnego stworzyciela świata poza Pleromą. Księga zawiera także opisy parunastu pomniejszych wariantów wierzeń gnostyckich, m.in.: kainitów, setian, ofitów, enkratytów, nikolaitów, marcjonitów oraz wykazy błędów Marka, Tacjana, Karpokratesa, Bazylidesa czy Szymona Maga, od którego jak pisze Ireneusz „biorą początek wszystkie herezje”, a o którym wspomina się w Dziejach Apostolskich. W księdze znajduje się przedstawienie różnych poglądów gnostyków na temat zbawienia i moralności, której zasady odrzucają.