Pracownia artysty (także Pracownia malarza i Atelier artysty) – obraz francuskiego malarza Gustave’a Courbeta ukończony w 1855 roku.
Okoliczności powstania i wystawienia W 1855 roku, w Paryżu, miała miejsce Wystawa Światowa, a jej częścią była ekspozycja dzieł sztuki. Gustave Courbet wysłał z propozycją wystawienia do komisji oceniającej 15 obrazów. Zaakceptowano 11 dzieł, a odrzucono m.in. Pracownię artysty. W odpowiedzi na tę decyzję malarz nie zdecydował się na prezentację swoich prac w głównej przestrzeni wystawienniczej, czyli w Pałacu Sztuk Pięknych, ale w jego sąsiedztwie wzniósł własny pawilon nazwany „Realizm”. Tam wystawił 40 obrazów, w tym Pracownię artysty.
Ze względu na duże rozmiary płótno musiało być wykonane z trzech kawałków materiału, na górze i z lewej strony obrazu doszyte są pasy tkaniny.
Opis obrazu Trudności w interpretacji Gustave Courbet zatytułował swój obraz Prawdziwa alegoria sumująca siedem lat mojego artystycznego i duchowego życia. Już sam ten tytuł wzbudził od początku kontrowersje – zwracano uwagę, że pojęcia „alegoria” i „prawdziwość” są ze sobą sprzeczne;