Jednak jednym z większych przełomowych utworów, który nie skupiał się na tematyce imprezowania, był „The Message” grupy Grandmaster Flash and the Furious Five, wydany w 1982 roku, który na dobre wszedł na płaszczyznę opowiadającą o problemach społecznych, tworząc drogę dla innych grup w tym polu, takich jak N.W.A czy Public Enemy. Raperzy tego gatunku są darzeni szacunkiem wśród obecnych raperów i fanów hip-hopu i wielu z nich twierdzi, że są oni odpowiedzialni za stworzenie podwalin pod obecny hip-hop.

Ogólna charakterystyka i motywy Old-school hip-hop słynie z relatywnie prostej techniki rapowania, porównywalnej z późniejszą muzyką hip-hop. Artyści, tacy jak Melle Mel, używali kilku sylab na jeden takt w prostym rytmie i w umiarkowanym tempie.

Gatunek ten był skupiony w głównej mierze na temacie imprezowania i dobrej zabawy. W książce How to Rap, Immortal Technique wyjaśnia, jak temat imprez był ważny w tym gatunku: „Hip-hop narodził się w czasach zawirowań społecznych... w ten sam sposób, kiedy niewolnicy śpiewali piosenki na nielegalnych plantacjach... to są tematy, które kiedyś już się przewijały”.