Wapienica – rzeka o długości 20,6 km w południowej Polsce, w dorzeczu Wisły. Spływa z północnych stoków pasma Klimczoka i Błatniej w Beskidzie Śląskim. Płynąc generalnie w kierunku północnym przecina Pogórze Śląskie, po czym już na terenie Kotliny Oświęcimskiej (mezoregion Dolina Górnej Wisły) uchodzi do Iłownicy jako jej prawobrzeżny dopływ.

Tworzą ją dwa potoki, łączące się w zbiorniku zaporowym Wielka Łąka (p. niżej): wschodni o nazwie Barbara, którego źródła znajdują się na północnych stokach góry Trzy Kopce, na wysokości 920–950 m n.p.m. oraz zachodni, o nazwie Wapienica (też: Błatnia), którego źródła leżą na północnych stokach grzbietu Błatnia – Stołów, na wysokości 880–920 m n.p.m. Płynie przez Wapienicę (zachodnia dzielnica Bielska-Białej), Stare Bielsko, Mazańcowice, Ligotę i Czechowice-Dziedzice, gdzie w rejonie linii kolejowej Trzebinia – Zebrzydowice uchodzi do Iłownicy. Średni spadek rzeki wynosi 22 m/km.

Źródliska potoku Barbara znajdują się w granicach rezerwatu przyrody Stok Szyndzielni. Górny bieg rzeki, po wylot doliny z obszaru górskiego, leży w granicach Zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Wapienicy” w Bielsku-Białej i Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego.