thumb|50-ta rocznica utworzenia sowchozu "Gigant" – znaczek Poczty ZSRR z 1978 roku Sowchoz (, od советское хозяйство, sowietskoje chazjajstwo; , od радянське господарство, radjanśke hospodarstwo) – państwowe gospodarstwo rolne, charakterystyczne dla gospodarki ZSRR, gdzie wszystkie środki produkcji i wytworzone produkty stanowiły własność państwa. Nazwa jest skrótowcem od sowietskoje choziajstwo (советское хозяйство), gospodarstwo radzieckie. W zależności od warunków technicznych, naturalnych i ekonomicznych poszczególne sowchozy specjalizowały się w określonej produkcji rolnej
Pierwsze sowchozy utworzono wskutek dekretu o ziemi z roku, początkowo z części wywłaszczanych folwarków, później na niektórych gruntach przejmowanych przez państwo. Miały być wzorowymi, wyspecjalizowanymi i zmechanizowanymi przedsiębiorstwami produkcyjnymi. W odróżnieniu od kołchozów, które formalnie były spółdzielniami, sowchozy były państwowymi przedsiębiorstwami rolnymi. W sowchozach obowiązywały gospodarka planowa i częściowo fikcyjny rozrachunek finansowy, przez cały czas istnienia miały problemy gospodarcze.