Helena (bułg. trb. Elena, Елена, serb. Јелена, Jelena; ur. ok. 1315, zm. 7 listopada 1374) – bułgarska księżniczka, siostra Iwana Aleksandra, caryca Serbii, żona Stefana Urosza IV Duszana, regentka Serbii w latach 1355–1356.

Życiorys Była córką Sracimira i Keracy Petricy, potomkinią trzech prestiżowych średniowiecznych rodów rządzących Bałkanami. Matka Heleny była wnuczką cara Iwana Asena II i jego żony Ireny Komneny Dukainy. Helena miała trzech braci (Iwana Aleksandra, Jana Komnena Asena, Michała) i siostrę Teodorę. Prawnuczką Heleny była Anna Filantropenos.

W ramach sojuszu, porozumienia pokojowego cara bułgarskiego Iwana Aleksandra z carem Serbii Stefanem Uroszem IV Duszanem, podpisanego w 1332, Helena – najprawdopodobniej 26 kwietnia 1332 – została wydana na drugiego z nich. Została wysłana na serbski dwór w towarzystwie siostry Teodory. Dawniej błędnie zakładano, że małżeństwo miało miejsce w Wielkanoc (19 kwietnia), jednak w Kościele prawosławnym małżeństwa nie są w ten dzień zawierane. Potem małżonkowie zamieszkali na dworze królewskim w Skopje. mały|Car Stefan Urosz IV Duszan, caryca Helena i ich syn Urosz Przez pierwsze pięć lat małżeństwa nie dała mężowi męskiego potomka, więc ten, pod naciskiem otoczenia, rozpoczął negocjacje z cesarzem niemieckim o rękę jednej z jego córek.