Teodolfo Mertel (ur. 9 lub 6 lutego 1806 w Allumiere, zm. 11 lipca 1899 w Allumiere) – prawnik włoski, wysoki urzędnik Państwa Kościelnego i Kurii Rzymskiej, kardynał. Ostatni kardynał, który nie był wyświęconym księdzem.
Życiorys Pobierał nauki u kapucynów w Tolfa, uczęszczał również do seminarium w Montefiascone; nie przyjmował jednak święceń, a na rzymskim Uniwersytecie La Sapienza obronił doktorat obojga praw (1828). Od 1831 pracował jako prawnik w Kurii Rzymskiej, pełniąc tam wiele funkcji, m.in. sędziego Trybunału Sygnatury Apostolskiej. Kierował Kongregacją św. Iwona, zrzeszającą prawników rzymskich i zajmującą się społeczną opieką prawną nad ubogimi. Od sierpnia 1843 nosił tytuł prałata-referendarza, był również audytorem Roty Rzymskiej dla prowincji Romandiola.
Brał udział (jako sekretarz) w pracach nad konstytucją Państwa Papieskiego, w grudniu 1848 wszedł w skład Komisji Stanu. W latach 1850–1853 był ministrem bez teki, a 1853-1858 ministrem spraw wewnętrznych i sprawiedliwości. W marcu 1858 papież Pius IX wyniósł go do godności kardynalskiej, nadając tytuł diakona Sant'Eustachio;