Początkowo osoby szukają pozytywnych, pokrzepiających informacji, kierując się chęcią zmniejszenia lęku. Zwykle jednak w trakcie przeglądania natrafiają na doniesienia o odwrotnym wydźwięku i przyjmowania ich w nadmiernej ilości. Prowadzi to do nasilenia lęku i niepokoju, co w konsekwencji prowadzi do powstania błędnego koła i ponownego zaangażowania w czynność poszukiwania informacji. Koło to napędzane jest przez algorytmy mediów społecznościowych, które wyświetlają na ekranach użytkowników informacje o podobnym zakresie tematycznym względem ostatnio wyszukiwanych haseł.
Wyjaśnień dotyczących źródła tego zjawiska dostarcza psychologia ewolucyjna, zgodnie z którą negatywne sygnały przyciągają naszą uwagę, ponieważ informują one o zagrożeniu fizycznym, przed którym w sposób zautomatyzowany chcemy się uchronić.
Błędy poznawcze Zjawisko doomscrollingu wzmacniane jest za sprawą błędów poznawczych. Jednym z nich jest efekt potwierdzenia (ang. confirmation bias), oznaczający skłonność do przypisywania większej wagi dowodom potwierdzającym popieraną przez nas hipotezę, a odrzucania lub umniejszania dowodów z nią sprzecznych.