Litery jotowane я, ю, є, ї wymawia się odpowiednio: /ja/, /ju/, /jɛ/, /ji/, jeśli znajdują się na początku wyrazu (np. я́блуко ‘jabłko’, ї́ду ‘jadę’), w pozycji po samogłosce (np. моя́ ‘moja’, дає́ ‘daje’) lub po apostrofie, który to informuje, że spółgłoska poprzedzająca literę jotowaną jest twarda (np. п'ю ‘piję’ м’я́со ‘mięso’). Litery я, ю, є w pozycji po spółgłosce oznaczają jej miękkość oraz odpowiednią samogłoskę (np. ня́ня ‘niania’).
Samogłoski mały|Ukraińskie samogłoski na diagramie
W języku ukraińskim występuje 6 samogłosek czystych (akcentowanych): а, е, і, и, о, у. Zwykle realizowane są jako następujące dźwięki: odpowiednio //, //, //, //, //, //. Samogłoski te w akcentowanych sylabach wymawiane są wyraźnie i czysto. Nie ma podziału na samogłoski krótkie i długie.
W sylabach nieakcentowanych samogłoski //, //, // również brzmią praktycznie tak samo jak w sylabach akcentowanych. W większości przypadków również samogłoska // brzmi tak samo (np. молоко). W pozycji jednak przed akcentowaną sylabą z // czy // brzmi ona jak dźwięk pośredni między // a //, w niektórych źródłach przedstawiany jako //. Ma to miejsce np. w wyrazie кожу́х, który w zapisie fonetycznym oddającym tę specyficzną wymowę bywa przedstawiany jako коужу́х.