W Grodnie atakują ich dywersanci komuniści działający dla sowieckiego wywiadu penetrujący miasto ze względu duży garnizon wojskowy. Chłopcy z przerażeniem odkrywają, że wśród nich jest Jakub. Tadek, czując się zdradzonym, zrywa przyjaźń z Leosiem. Podobną nienawiść odczuwa później Stach, dowiedziawszy się o powiązaniach Jakuba z Sowietami.

Mieszkańcy Grodna przygotowują się do obrony przed Sowietami. Leon, udając harcerza, deklaruje pomoc, ale widząc w oddali dyrektora rezygnuje, nie chcąc się zdemaskować. Odbywa się kolejny atak Sowietów, podczas którego ginie Stoliński. Miasta broni oddział pod dowództwem plutonowego Grenia, pochodzącego z terenów byłego zaboru pruskiego. Ze względu na pochodzenie Leona, żołnierze traktują go z wyższością, jednak zdobywa uznanie, gdy używa swych żydowskich kontaktów do pomocy. Leon biegnie po wodę dla oddziału. Z wielkim trudem wybłaguje od komunistów wiadro wody. Znając układ ulicznych kwartałów, Leon pomaga żołnierzom bezpiecznie przedostać się do budynku, z którego skutecznie atakują sowieckie czołgi. W wyniku ostrzału Greń zostaje jednak oślepiony, a Leoś doznaje poparzeń dłoni.