Historia Ze względu na nietypowość dud podhalańskich na tle pozostałych instrumentów dudowych w Polsce uwagę badaczy budzi kwestia pochodzenia kozy. Adolf Chybiński wysunął hipotezę o dotarciu instrumentu na Podhale razem z wędrówkami wołoskimi. Zbigniew Przerembski wskazuje na trudności w źródłowym poświadczeniu istnienia czterogłosowych dud w polskich Karpatach i sugeruje możliwość indywidualnej innowacji górali polegającej na dodaniu trzeciego kanału w piszczałce melodyczno-burdonowej.
XIX wiek Najstarszym źródłem ikonograficznym mogącym ilustrować wariant dud podhalańskich (lub ich starszą formę) jest rysunek Ignatza Görtlera de Blumenfelda z 1809 r. przedstawiający podhalańskich zbójników. Uwiecznionym na nim dudziarzem miał być Tomasz Maciata z Białego Dunajca. thumb|Zbójnicy podhalańscy wg Ignatza Görtlera de Blumenfelda (1809)
Na podstawie zachowanych instrumentów, rysunków i relacji można stwierdzić, że dudy podhalańskie w zbliżonym kształcie do współczesnego były używane na Podhalu przynajmniej od drugiej połowy XIX wieku.