thumb|400px|Granica jacia: na zachód od tej linii panuje wymowa typu beł, a na wschód – typu bjał Dialekt zachodniobułgarski () – nazwa gwar bułgarskich położonych na zachód od tzw. granicy jacia (), używanych przede wszystkim w północno-zachodniej Bułgarii, a także w przygranicznej części Serbii.

Obszar gwar zachodniobułgarskich jest od północy ograniczony Dunajem, na zachodzie i południu styka się on odpowiednio z gwarami torlackimi i wschodniomacedońskimi, w które przechodzi płynnie, bez łatwych do wytyczenia granic.

Cechy językowe Dialekt zachodniobułgarski charakteryzuje się następującymi cechami fonetycznymi: rozwój prasłowiańskiego *ě (jać) w e, np. snek, mléko, tésen < psł. *sněgъ, *melko, *těsьnъ. Z wyjątkiem północno-zachodniej Bułgarii i dialektów przejściowych, ślady szerokiej wymowy ślady szerokiej wymowy spotyka się tylko po stwardniałym c, z właściwy rozciągającą się na wschodnią Macedonię Północną), np. cał, caná, cádim < psł. *cělъ, *cěna, *cěditi,Bulgarian Dialectal Atlas / Български диалектен атлас. Обобщаващ том. I-III. Фонетика, Акцентология, Лексика.София, Книгоиздателска къща „Труд”, 2001. Page 92 proto-słowiańskie *tj / *kt i *ďj generalnie dają wspólne bułgarskie (i starobułgarskie) št i żd (np. svéšt, nošt, préžda);