Ustalenie stanu faktycznego polega na ustaleniu faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności tego, czy określone zdarzenie nastąpiło, jaki miało przebieg i jakie podmioty w nim uczestniczyły. W zależności od rodzaju postępowania może wymagać przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Subsumpcja
Subsumpcja polega na stwierdzeniu przez podmiot stosujący prawo, że ustalony stan faktyczny mieści się w zakresie zastosowania odtworzonej normy prawnej. Oznacza to ustalenie, że konkretny podmiot ma cechy określające adresata normy oraz że wystąpiły przewidziane w niej okoliczności.
Subsumpcja jest jednym z etapów stosowania prawa i nie należy jej utożsamiać z całym procesem stosowania prawa.
Decyzja finalna
Po ustaleniu podstawy prawnej, stanu faktycznego i dokonaniu subsumpcji podmiot stosujący prawo podejmuje decyzję finalną, która rozstrzyga konkretną sprawę. Jeżeli wymagają tego normy proceduralne, decyzji towarzyszy uzasadnienie przedstawiające podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia oraz argumenty przemawiające za jego treścią.
W klasycznym modelu sądowego stosowania prawa można bardziej szczegółowo wyróżniać decyzje cząstkowe dotyczące m.in.