Bieruń otrzymał prawa miejskie w 1387 od księcia opawsko-raciborskiego Jana II Żelaznego. Akt ten polegał na nadaniu praw wójtowskich Kusowiczowi za jego długoletnią wierną służbę. O istnieniu na obszarze miasta osadnictwa świadczą wzmianki zamieszczone w dokumentach, na przykład o Ścierniach z 1272, Bijasowicach z 1360, Bieruniu z 1376. Do 1551 własność Piastów górnośląskich, od 1327 pod zwierzchnictwem Czech jako lenno. Od 1743 w państwie pruskim i utrata praw miejskich. Od 1865 ponownie miasto i zmiana nazwy na Bieruń Stary (Alt Berun).
Podczas plebiscytu górnośląskiego z 1921 roku w Bieruniu wygrała opcja polska - 1172 osoby (czyli 82,1%) głosowały za Polską, a 255 osób (17,9%) za Niemcami. Od 1922 ponownie w granicach Polski. W czasie II wojny światowej wcielony do Niemiec. W latach 1945–1954 istniała wiejska gmina Bieruń Nowy. W latach 1973–1975 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Bieruń Stary. W latach 1973.–1991 dzielnica Tychów. Od 1991 ponownie samodzielne miasto (powtórnie pod nazwą Bieruń).