Dodatkowo w nadwyżkach z 20 pal i 30 pal znajdowały się armaty i haubice przewidziane do szkolenia młodego rocznika poborowych, po wyjściu macierzystych pułków na granicę zachodnią i północną. Po przełamaniu frontu Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew” przez niemiecki XIX Korpus Armijny (mot.) w kierunku Brześcia n/Bugiem natarcie prowadziły niemieckie dywizje pancerne i zmotoryzowane korpusu. Z uwagi na zagrożenie twierdzy z posiadanych zasobów OZAL nr 9 rozpoczęto, od 9 września na rozkaz Naczelnego Wodza formowanie Zgrupowania „Brześć” pod dowództwem gen. bryg. w st. spocz. Konstantego Plisowskiego. Dla tego zgrupowania podjęto decyzję o sformowaniu dywizjonu artylerii i nadano mu nazwę 49 dywizjonu artylerii lekkiej. Podstawą do tworzenia dywizjonu był sformowany w ramach OZAL nr 9, dywizjon artylerii z nadwyżek 30 pal pod dowództwem ppłk Stefana Wierzbickiego, który ewakuował się z twierdzy w dniu 11 września wraz z OZAL nr 9. Dalsze formowanie dywizjonu przejął mjr Stanisław Komornicki. Dywizjon sformowano z nadwyżek 30 pal, w składzie: 1 i 2 bateria armat 75 mm wz.1897. W ramach ośrodka z nadwyżek 20 pal sformowano 3 baterię armat 75 mm wz.1897. Dodatkowo ze stanu osobowego OZAL nr 9, uformowano baterię artylerii pozycyjnej (pieszej) pod dowództwem mjr Tadeusza Dynowskiego, którą podporządkowano mjr.