O pojedynku dowiaduje się ojciec Piotra, który nie wyraża zgody na małżeństwo syna z panną bez posagu.
Niedługo potem twierdzę oblega wojsko powstańca Jemieljana Pugaczowa, który podaje się za cesarza Piotra III. Stacjonujący w twierdzy kozacy przechodzą na stronę wojsk Pugaczowa, w wyniku czego ten z łatwością ją zdobywa. Żąda, by kapitan złożył mu przysięgę na wierność, a gdy Mironow odmawia, wiesza kapitana i zabija jego żonę. Szwabrin, obawiając się egzekucji, składa przysięgę Pugaczowi. Piotr odmawia złożenia przysięgi, jednak jego życie zostaje oszczędzone, kiedy okazuje się, że Pugaczow jest tym kozakiem, który kiedyś uratował Piotra z zamieci.
Piotr udaje się do oblężonych powstańców w Orenburgu i walczy z Pugaczowem, ale pewnego dnia otrzymuje list od Maszy, która z powodu choroby została w twierdzy Biełogorskiej. Z listu dowiaduje się, że Szwabrin chce ją poślubić siłą. Griniow bez pozwolenia opuszcza służbę, dociera do twierdzy Biełogorskiej i dzięki pomocy Pugaczowa ratuje Maszę. Później, na skutek donosu Szwabrina, Piotr zostaje aresztowany przez żołnierzy rządowych. Griniow zostaje skazany na śmierć, którą zastępuje zesłanie na Syberię na wieczne osiedlenie.