thumb| Fragment dzieła w minuskule 49. Historia ecclesiastica tripartita (Historia Kościoła w trzech częściach) – dzieło w jęz. łacińskim z VI wieku autorstwa Kasjodora, opisujące wczesną historię Kościoła, był to standardowy podręcznik historii Kościoła w średniowiecznej Europie.
Opis
Dzieło opisuje historię Kościoła od roku 324 do roku 439. Przyjmuje się zwykle, że dzieło powstało ok. 550 roku. Jest ono kompilacją trzech dzieł historii Kościoła, których fragmenty zostały wybrane przez Kasjodora i przetłumaczone na łacinę przez Epifaniusza Scholastyka. Wykorzystane zostały trzy dzieła greckie opisujące historię Kościoła: Sokratesa Scholastyka, Sozomena i Teodora z Cyreny. Wszystkie trzy powstały w V wieku. W średniowieczu dzieło cieszyło się wielkim uznaniem, konkurowała z nim tylko Historia kościelna EuzebiuszaLieve van Hoof, Peter van Nuffelen, The Historiography of Crisis, „The Journal of Roman Studies” 2017, 107, s. 275–300.. Jednak Epifaniusz nie zawsze poprawnie tłumaczył greckie teksty, zwłaszcza zapisy sporów doktrynalnych.