Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAiU) – państwowa instytucja kultury powołana 21 listopada 2017 przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego, którego przedmiotem działania jest prowadzenie badań nad historyczną i współczesną architekturą, urbanistyką oraz planowaniem przestrzennym, upowszechnianie wiedzy z zakresu tych dyscyplin i wiedzy o dobrach kultury z nimi związanych, w tym prowadzenie działań edukacyjnych, promocyjnych i wydawniczych.
Historia Instytut powołano do życia 21 listopada 2017. Powstanie NIAiU było wyrazem zainteresowania państwa jakością przestrzeni i odpowiedzią na wyraźny brak działań systemowych w zakresie edukacji o przestrzeni i kształtowania kultury architektonicznej w Polsce. Działania podejmowane przez Instytut mają być odpowiedzią na ogromny kryzys polskiej przestrzeni, mający wpływ na jakość życia obywateli. Instytut ma przede wszystkim upowszechniać wiedzę o znaczeniu architektury i przestrzeni oraz uświadamiać znaczenie tych obszarów kultury dla społeczeństwa, oddziaływających na wszystkich użytkowników.
Pierwszym dyrektorem został Bolesław Stelmach, który funkcję pełni do dziś.