Przyznawany jest corocznie w dwóch kategoriach, teoretycznej i praktycznej (projektowej).
Nauka Instytut prowadzi działalność badawczą, organizuje seminaria, opracowuje i udostępnia archiwalne materiały związane z przedmiotem działania instytutu.
Wydawnictwo W działalności wydawniczej Instytut koncentruje się na książkach popularyzujących wiedzę o powojennej architekturze i urbanistyce, m.in.: Warszawa Gutta, Błażej Pindor, Raster i Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2018, Cztery ściany i dach. Złożona natura prostej profesji, Reinier de Graaf, Instytut Architektury, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2019, On i ja. O architekturze i Le Corbusierze, Jerzy Sołtan, Fundacja Centrum Architektury, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2020, U źródeł modernizmu, Józef Rykwert, tłum. Ewa Klekot, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2021, Architektura myślenia, Andrzej Piotrowski, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2022, Architektura i urbanistyka w dokumentach KC PZPR, Andrzej Skalimowski, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2022, Architektura przyjaznych przestrzeni, Krzysztof Chwalibóg, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Warszawa 2022, Antropocen. W stronę architektury regenerującej, red.