Naród u podstaw swych jest patriotyzmem, a więc miłością, która potrafi rozsadzić grób nakryty wiekiem carskiej niewoli. W sobie zaś składa się z Rzecz-pospolitej i z form czasowych. Rzeczpospolita nie znosi form, z którymi jest złączona, i których używa, tak zmierza w wolnym zaprzeczaniu przez umartwienia ku zmartwych-powstaniu. O ludziach wolnych mówią najpierw republikanie. Gardzą względami tłumu i panów. Nie są zbyt praktyczni, cała ich praktyczność to parcie w przyszłość. Kiedy muszą coś formalnego postanowić, ustępują nieco ze swych zasad, przybierając kształt niepewny. Wszystkim dla nich jest postęp. Nie uznają niczego stałego, wszystko czeka na zmiany. Temu pędowi czekania bez miary nie warto powierzać sprawy narodowej. Wielkim skarbem narodu są rody, które dopóki nie zwekslują się na handel posagami są jak kolumny ołtarza. Ród, który swój cel ma w duchu rodu, nieustannie walczy z carstwem. Gminy republikańskie niech więc wybiorą duchy rodów. Z tych wstanie mąż Bolesławowego ducha, który sam sobie włoży koronę na głowę i wstąpi w sejm.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Niewola. Rapsod · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.