Doszło też do zawarcia koalicji sasko-rosyjsko-duńskiej przeciw Szwecji. W następnym roku Patkul jako polski generał towarzyszył królowi Augustowi II w wyprawie na Inflanty. Odwiedził Eleonorę, która nie rozumiała jego idei wskrzeszenia Wielkiego Księstwa Inflanckiego i namawiała go do poddania się królowi szwedzkiemu. Został wyklęty przez matkę i opuszczony przez dawnych towarzyszy szlacheckiego protestu. Niespodziewanie młody król szwedzki okazał się znakomitym wodzem i wyprawa skończyła się niepowodzeniem. W Polsce szlachta o klęskę wyprawy i wplątanie kraju w wyniszczającą wojnę oskarżała Patkula. Okazało się również, że car rosyjski nie zamierza poprzestać na koalicyjnych zobowiązaniach, ale chce w miarę możliwości zdobyć Inflanty dla siebie.
W 1704 Patkulowi udało się doprowadzić do zawarcia antyszwedzkiego przymierza sasko-rosyjskiego. Wobec zadrażnień z Sasami i Polakami przeszedł na służbę cara i jako generał rosyjski zwyciężył Szwedów pod Warszawą, po czym oblegał znajdujący się w szwedzkim ręku Poznań. Tymczasem pokonani przez Karola XII Sasi myśleli o zawarciu separatystycznego pokoju. Ponieważ Patkul jako przedstawiciel cara był w tym przeszkodą, został na rozkaz ministra Fleminga uwięziony na zamku Sonnenstein. Po roku trafił do więzienia w Dreźnie.
Bibliografia
Kategoria:Polskie powieści współczesne