Emil na Gozdawiu – niekompletny poemat Cypriana Kamila Norwida z 1871, którego tematem jest wychowanie według recept zawartych w traktacie pedagogicznym Jana Jakuba Rousseau Emil czyli o wychowaniu.
O poemacie W 1865 Norwid przeczytał pamiętniki Kajetana Koźmiana, a w nich historię Eligiusza Prażmowskiego, zamożnego szlachcica z ziemi ciechanowskiej, który za panowania króla Stanisława Augusta był najbardziej skrajnym zwolennikiem mody na francuszczyznę. W dwa lata później poeta przytoczył anegdotę o współczesnym Prażmowskiemu chemiku Kuliszewskim wysłanym na koszt państwa do Paryża, który po powrocie do kraju nie chciał syna nowo narodzonego ochrzcić, tylko pod warunkiem, aby mu nadano na Chrzcie Świętym imię Alembik, a którego matka ochrzciła pod imieniem Rafała. Prawdopodobnie dobrze jeszcze pamiętał obydwie anegdoty, gdy w pierwszych tygodniach Komuny Paryskiej wyłajał publicznie komunardki wchodzące do kościoła świętego Rocha i palące papierosy.