Bitwa pod Kaługą – walki toczące się w okolicach Kaługi na przestrzeni kilku miesięcy.
Walki zaczęły się od wysłania przez hetmana Jana Karola Chodkiewicza spod Dorohobuża oddziału lisowczyków pod dowództwem Stanisława Czaplińskiego, w stronę Kaługi.
Na początku lisowczycy zajęli Mieszczowsk, gdzie pojmali wojewodę Istomę Kasitskiego i odesłali go do królewicza Władysława. Następnie szturmem zdobyto Kozielsk, gdzie Czapliński urządził swoją kwaterę główną, z której wysyłał liczne podjazdy pod inne miasta. Kwatera główna znajdował się tym samym około 60 km na południowy zachód od Kaługi. Jako, że Kaługa była ważnym strategicznie punktem, gdyż zagradzała drogę do Moskwy od strony południowo-zachodniej, to Rosjanie nie zamierzali jej odpuścić i zaczęli szykować się do zdecydowanej obrony. Do Kaługi wysłany został Dmitrij Pożarski, który miał zorganizować obronę. Początkowo dysponował siłami nieco ponad tysiąca osób, jednak na skutek dobrze poprowadzonej mobilizacji jego siły ostatecznie zwiększyły się do 6000 osób.
Chodkiewicz w celu wzmocnienia lisowczyków, wysłał im na pomoc pod Kaługę, dwie chorągwie husarskie, i jedną rajtarską (łącznie 400 koni) pod dowództwem Piotra Opalińskiego.