oraz współpraca w tej dziedzinie z zainteresowanymi instytucjami, organizowanie konferencji i zjazdów naukowych, wykładów, odczytów, wystaw itp., utrzymywanie łączności z odpowiednimi instytucjami i organizacjami zagranicą, wykorzystywanie zagranicznych doświadczeń, a zwłaszcza doświadczeń praktycznych i zdobyczy teoretycznych krajów demokracji ludowej, przygotowywanie i doskonalenie nowego typu kadr zootechników przez prace naukowo-badawcze i samokształcenie w dziedzinie materializmu dialektycznego i historycznego oraz agrobiologii.
O Instytucie Instytut jest jedną z największych jednostek naukowych o zasięgu ogólnokrajowym w Polsce. Realizuje politykę Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie produkcji zwierzęcej, w tym wykorzystaniu zwierząt gospodarskich dla celów biomedycznych, oraz w zakresie kształtowania środowiska rolniczego. Najważniejsze zadania Instytutu to: koordynacja ochrony zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich, w tym prowadzenie Krajowego Banku Materiałów Genetycznych oraz prowadzenie oceny wartości hodowlanej krajowej populacji bydła, świń i owiec.
Od 23 listopada 2006 Instytut posiada status Państwowego Instytutu Badawczego.