Geneza mały|Charles Fourier, socjalista utopijny, jeden z pierwszych krytyków kapitalizmu Według Edwarda P. Thompsona początków krytyki kapitalizmu można dopatrywać się już w ruchu luddystów z początku XIX w. Wraz ze zmianami w świecie pracy spowodowanymi industrializacją pojawiły się ruchy robotnicze, zwłaszcza w Anglii, ale także w innych krajach europejskich, których celem było zachowanie środków do życia. Obejmowało to między innymi niszczenie maszyn oraz łączenie się w zorganizowane grupy interesu. Według Erica Hobsbawma radykalny sprzeciw wobec automatyzacji nie świadczył o wrogości wczesnych robotników przemysłowych wobec maszyn jako takich, lecz raczej o buncie przeciwko właścicielom fabryk, którzy wykorzystywali maszyny do intensyfikacji wyzysku i dyscyplinowania pracowników.
Socjalistyczna krytyka kapitalizmu wiązała się początkowo z problemem alienacji, który pojawił się wraz z rewolucją przemysłową. Już utopijni socjaliści, tacy jak Charles Fourier, krytykowali kapitalizm i projektowali utopijne modele alternatywne.