Robert Owen, uważany za twórcę systemu spółdzielczego, próbował natomiast znaleźć praktyczne rozwiązania na rzecz bardziej humanitarnych warunków pracy i form wspólnego życia.
Wcześni krytycy kapitalizmu, tacy jak Fryderyk Engels czy Karol Marks, twierdzili, że szybka industrializacja w Europie stworzyła warunki pracy uznawane przez nich za niesprawiedliwe, w tym 14-godzinny dzień pracy, pracę dzieci i slumsy. Wśród współczesnych ekonomistów pojawia się pogląd, przed 1840 średni standard życia nie poprawił się lub poprawiał się bardzo powoli.
Krytyka ze względu na szkołę myślenia Socjalizm Socjaliści na ogół twierdzą, że kapitalizm koncentruje władzę i bogactwo w małej grupie społecznej, która kontroluje środki produkcji i czerpie bogactwo poprzez system wyzysku. Ich zdaniem tworzy to warstwowy system społeczny oparty na nierównych stosunkach społecznych, niezapewniających równych szans dla każdego człowieka;