zdaniem tych krytyków system ten nie wykorzystuje dostępnych technologii i środków w interesie społeczeństwa. Socjalizm zakłada, że kapitalizm jest niewłaściwym systemem ekonomicznym, gdyż w dużej mierze służy interesom właściciela kapitału i wiąże się z wykorzystaniem pracowników. W celu zmiany tego stanu rzeczy socjaliści dążą do zastąpienia kapitalizmu innym systemem lub jego znacznej modyfikacji drogą reform (reformizm), co ma prowadzić do stworzenia bardziej sprawiedliwego społeczeństwa, gwarantującego lepsze standardy życiowe.
Socjalizm jest teorią i polityką organizacji społecznej, która popiera własność i demokratyczną kontrolę środków produkcji przez pracowników bądź społeczność jako całość, a także zarządzanie nimi lub dystrybucję w interesie wszystkich. Socjaliści opowiadają się za spółdzielniami pracowniczymi/gospodarką wspólnotową lub za sektorami gospodarki z demokratyczną kontrolą społeczeństwa bądź państwa, chociaż istniały pewne nurty wykluczające demokratyczną kontrolę. Własność „państwowa” lub „spółdzielcza” pozostaje w fundamentalnej opozycji do „prywatnej” (nie należy jej mylić z własnością osobistą) własności środków produkcji, która jest cechą charakterystyczną systemu kapitalistycznego.