Jednak dopiero okres rozwoju badań archeologicznych i gromadzenia wiedzy o przeszłości, który rozpoczął się w Europie w okresie romantyzmu w pierwszej połowie XIX wieku, wiąże się z pojawieniem się kastelologi jako samodzielnej dyscypliny naukowej. Podstawowym źródłem informacji dla kastelologów były kroniki, mapy wojskowe, historyczne i współczesne katastry, plany obiektów i miejscowości, a także średniowieczne obrazy, listy, dokumenty, nadania, rachunki, pocztówki i relacje. Pierwszymi badaczami w Europie Środkowej którzy opublikowali swoje odkrycia byli m.in. Josef Hormayer, który wydał ośmiotomowe dzieło o morawskich zamkach i pałacach Die Burgvesten und Ritterschlösser der österreichischen Monarchie oraz Adolf F. KunikeMiroslav Plaček, Ilustrovaná encyklopedie moravských hradů, hrádků a tvrzí, Praha, Libri, 2002, s.768. W drugiej połowie XIX wieku pojawiła się publikacja, którą wydał Řehoř Wolný Die Markgrafchaft Mähren oraz dzieło czeskiego badacza Augusta Sedláčka w postaci piętnastu tomów antologii Hrady, zámky a tvrze Království českého. Badania kastelologiczne obejmują zarówno małe obiekty takie jak rezydencje rycerskie typu motte oraz duże wieloczłonowe i wielofazowe rezydencje królewskie.