Dodatkowo brakowało funduszy na żołd dla załogi (m.in. z powodu nadań ziemskich Władysława IV, które uszczupliły władztwo wojewody smoleńskiego). W czasie pokoju garnizon Smoleńska liczył zaledwie 400 żołnierzyHaratym 2020, s 18.. Niektórym oddziałom piechoty zalegano z zapłatą od 16 latHaratym 2020, s 48.. Umocnienia ziemne i część murów było uszkodzoneHaratym 2020, s 29-31.. Przed początkiem walk udało się jednak część zniszczeń naprawić. Dla lepszej obrony wszystkie bramy poza dwiema zasypano ziemią i kamieniami a żeby oczyścić przedpole spalono przedmieścia.
Wpływ zmagań politycznych na przygotowania do obrony 25 września 1653 r. na wojewodę smoleńskiego został przez króla mianowany Filip Kazimierz Obuchowicz. Stało się tak, gdyż wyznaczony wcześniej na to stanowisko Paweł Jan Sapieha odmówił, nie chcąc potem odpowiadać za zaniedbania twierdzy smoleńskiej. Nominacja Obuchowicza podyktowana była nie kompetencjami i odpowiednimi umiejętnościami (których on nie posiadał), lecz lojalnością wobec królaHaratym 2020, s 33.. Skonfliktowany z Janem Kazimierzem wojewoda wileński Janusz Radziwiłł chciał objęcia tego urzędu dla swego stronnika Piotra Kazimierza Wiażewicza. Ten został jednak wojewodą nowogródzkim.