Reformator stwierdził, że doktryna o przeistoczeniu przyjęta w 1215 roku na soborze laterańskim IV wyrasta w głównej mierze z filozofii Arystotelesa – poprzez zastosowanie w stosunku do sakramentu pojęć substancji i akcydensu. Zdaniem Lutra transsubstancjacja może być jedynie opinią na temat sakramentu ołtarza, a nie narzuconą prawdą wiary, ponieważ idąca za nią filozofia nie znajduje odzwierciedlenia w Piśmie Świętym.
Krytyka teologii Zwingliego i marzycieli W równej mierze jak transsubstancjację Marcin Luter poddał krytyce poglądy szwajcarskich reformatorów, zwłaszcza Huldrycha Zwingliego i Jana Oekolampada, a także teologów określanych przez Lutra mianem marzycieli (m.in. Kaspara Schwenkfelda). Dał temu szczególny wyraz w opublikowanym w 1528 roku , w którym argumentował za realną obecnością Chrystusa w sakramencie komunii. Według Lutra słowa ustanowienia wypowiedziane przez Jezusa podczas ostatniej wieczerzy wskazują na nierozerwalny związek ciała i krwi Chrystusa ze spożywanym najpierw przez apostołów w wieczerniku, a potem przez wiernych w Wieczerzy Pańskiej, chlebem i winem.